Er is geen tijd meer te verliezen

onderwijsoffensief

Ambachtelijke bedrijven én woonwinkeliers gaan een wankele toekomst tegemoet bij het uitblijven van voldoende aanwas van jonge mensen die zich willen ontwikkelen tot ambachtelijke vaklui. Er is nu al een nijpend tekort aan parketleggers, meubel- en keukenmonteurs en woningstoffeerders, laat staan over enkele jaren. Dat wil zeggen, bij ongewijzigde omstandigheden.

Daarom heeft een aantal partijen de koppen bij elkaar gestoken om met elkaar een offensief op te zetten om meer aandacht te generen voor ambachtelijk handwerk. De back-up moet komen in de vorm van onder meer een praktische inrichting van een specifiek deel van het middelbaar beroepsonderwijs.

De poging om ambachtelijke beroepen hoger op de interesselijst van jongeren en hun ouders te plaatsen kreeg vorig jaar voor het eerst vorm. De handschoen is opgepakt door branchevereniging INretail, door mbo-scholen die voor de interieursector relevante opleidingen aanbieden, door gespecialiseerde ambachtelijke bedrijven en door ondernemers in de woondetailhandel. Bert-Jan van der Stelt is als branchemanager Wonen verbonden aan INretail. Hij is namens de brancheorganisatie een van de deelnemers aan het brede beraad. Hij meent dat wat voorheen een kwestie was voor individuele ondernemers, inmiddels is uitgegroeid tot een probleem met een fundamentele impact over de volle breedte van de sector. ‘In de branche is momenteel het gebrek aan voldoende medewerkers een belangrijk bron van zorg. De situatie is nu al zorgelijk. De vrees is dat wanneer er niet wordt ingegrepen, het tekort aan nieuwe aanwas binnen enkele jaren al niet meer te overbruggen is.’

marketing tool

Het branchegesprek tussen de verschillende geledingen die in de interieurmarkt actief zijn, kreeg deze zomer een vervolg, wat heeft geleid tot een plan voor de eerste aanval. Willen we het ambachtelijke karakter van interieurberoepen en van het werk op de winkelvloer kunnen uitdragen, is volgens Van der Stelt de stemming, ‘dan hebben we een meer eigentijdse naam nodig om in één klap de specifieke beroepen en specialisaties te kunnen duiden. Eén naam om aan iedereen duidelijk te kunnen maken waar we het over hebben. En een naam die de veelzijdigheid van het vak direct laat zien’. Kortom, een marketing-tool ‘waar zowel het mbo, de woondetailhandel als de gespecialiseerde bedrijven zich nader mee kunnen profileren’.

Van der Stelt wijst op ‘de populariteit van het vak van interieuradviseur’. ‘Deze opleiding heeft allerminst aan gebrek aan voldoende instroom. De interesse voor dit beroep laat zien dat leerlingen wel degelijk warm lopen voor het interieur als concrete werkomgeving. Veel jonge mensen zien in deze opleiding voor zichzelf een opstap naar een toekomst in de interieurbranche.’ Roc’s leiden momenteel zo’n 2500 leerlingen op Bol-niveau op tot interieuradviseur. Dit schooljaar volgen daarentegen ‘enkele tientallen’ jongeren via werken en leren een ambachtelijke interieuropleiding.

Interieurvakman m/v

De sector introduceert dit najaar de term ‘interieurvakman’ als verzamelnaam voor de ambachtelijke beroepen zoals die tot nu apart werden benoemd. Met hier de aantekening dat het beroep van interieurvakman vanzelfsprekend open staat voor zowel mannen als vrouwen. In uitingen van de branche om jonge mensen aan te moedigen te kiezen voor een opleiding in het interieur vak gaat de nieuwe aanduiding een belangrijke rol spelen. ‘Interieurvakman als begrip drukt de veelzijdigheid van het vak uit. En wordt de kennis en kunde van de parketlegger, de keuken- en meubelmonteur en van de woningstoffeerder in één keer onderstreept. Een opleiding tot interieurvakman biedt jonge mensen baanzekerheid tot in lengte van jaren. Dat zal ook ouders aanspreken wanneer ze hun zoon of dochter adviseren omtrent de keuze van een vervolgopleiding.’

Vernieuwende inrichting

Terwijl het beroep van interieurvakman m/v breed uitgedragen gaat worden, wordt er door de verschillende partijen (verder) gestudeerd op wat een vernieuwende inrichting moet worden van het opleidingshuis. Streven is om het beroepsonderwijs voor dit deel van de markt zo in te kleden, dat mbo-scholen die interieurvakonderwijs aanbieden, specifieke scholing mogelijk gaan maken die niet bij voorbaat in de eigen leslokalen aangeboden gaat worden. Interieuronderwijs wordt momenteel verzorgd door het Hout- en Meubileringscollege Rotterdam (verkoopfuncties, interieuradviseur, woningstoffeerder), door ROC Midden Nederland Nieuwegein (pakketlegger, meubelstoffeerder, woningstoffeerder) en door het Deltion College Zwolle (woning- en projectstoffeerder). ‘Het overzicht van de aanbieders laat zien, dat er boven bijvoorbeeld Zwolle geen regulier interieuronderwijs wordt aangeboden. Jonge mensen met enige belangstelling voor het vak worden op nationaal niveau door het mbo in dit opzicht simpelweg niet bediend. Dat heeft onder meer gevolgen voor ambachtelijke ondernemers en voor ondernemers in het woonretailvak. De kans om met succes nieuwe, geschoolde medewerkers te werven is gering, zeker op termijn’. Er wordt gestudeerd op de vraag in hoeverre mbo’s in delen van het land waar geen ambachtelijk interieuronderwijs wordt aangeboden, daar alsnog in kunnen voorzien middels het oprichten van dependances. Diepe educatieve beschouwingen komen er vooralsnog niet aan te pas. De operatie moet vooral snelheid blijven houden. Want naast een geografisch evenwichtiger spreiding van opleidingen tot interieurvakman m/v, wordt er gewerkt aan een zodanige inrichting van het opleidingshuis, dat studenten op enig moment een keuze kunnen maken tussen een opleiding tot interieuradviseur en een opleiding tot interieurvakman. Ook dat traject moet nog de nodige handen en voeten krijgen. Inzet van zowel het onderwijsveld als de beroepssector is om vernieuwingen met de nodige voortvarendheid te blijven oppakken.

De zoektocht naar nieuwe mogelijkheden wordt niet alleen ondernomen door delegaties van de branchevereniging, van retailers en vanuit het onderwijsveld. Ook het Samenwerkingsverband Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en Uitkeringsinstituut Werknemersvoorzieningen (UWV) dienen de sector met de nodige adviezen. Met de betrokkenheid van SBB, ligt er overigens een directe lijn met het ministerie van Onderwijs. Het Samenwerkingsverband wordt gefinancierd door het ministerie.

Praktisch bereikbaar

Dát actie een noodzaak is om interieuronderwijs in brede zin onder de aandacht te brengen, geven scholen inmiddels zelf ook al aan. ‘De instroom dreigt op afzienbare termijn op te drogen. Roc’s komen nu al met signalen dat interieuropleidingen op termijn niet meer levensvatbaar zijn vanwege een structureel gebrek aan voldoende leerlingen. Scholen zullen die op enig moment niet meer aanbieden. Retailers worden daar nu al mee geconfronteerd. Ondernemers die zich profileren als erkend leerbedrijf zien dat er minder stagiaires dan voorheen naar hun bedrijf komen.’ Met praktisch bereikbaar maken van ambachtelijk interieuronderwijs door onder meer dependances in te richten, kan in eerste instantie een eerder onbereikbaar gebleken reservoir van nieuwe instromers worden bereikt. Het introduceren van ambachtelijk interieuronderwijs naar nieuwe delen van het land is ook van belang, ‘vanwege de concurrentie die vanuit andere sectoren wordt ondervonden’ bij het aantrekken van jonge mensen. Naast een geografisch meer evenwichtige spreiding van opleidingen, wordt er gewerkt aan een zodanig inrichting van het opleidingshuis dat jongens en meisjes die op dit onderdeel het mbo instromen op enig moment een keuze kunnen maken tussen een opleiding tot interieuradviseur en een opleiding tot interieurvakman. 

Lees ook
INretail spreekt verwachtingen uit

INretail spreekt verwachtingen uit

De omzet voor de sector wonen daalt in 2019 met gemiddeld 3%, stelt INretail in zijn brancheverwachting 2019. Dit komt volgens de organisatie door het opdrogen van de huizenmarkt en de stijging van de huizenprijzen. INretail verwacht dat in 2019 7% minder huizen van eigenaar wisselen en de huizenprijzen met 6% stijgen. Deze trend is vooral rond de grote...

INretail tuigt begeleidingsprogramma op

INretail tuigt begeleidingsprogramma op

Branchevereniging INretail gaat ondernemers begeleiden die zich nu nog geen helder beeld kunnen vormen van hoe ze hun bedrijf toekomstbestendig kunnen maken, meldt algemeen directeur van INretail Jan Meerman. Want hoe kunnen deze ondernemers de controle terugkrijgen over hun eigen bedrijf? Meerman denkt deze mensen daar met behulp van externe deskundigen...

Omzet woonsector knarst en piept

Omzet woonsector knarst en piept

De keukenbranche lijkt haar rol als algehele trekker van de woonbranche op te moeten geven. De sector haalde over de eerste helft van dit jaar nog een omzetplus van 11 procent binnen. De keukenverkopen konden de gemiddelde score van de totale branche nog enigszins opkrikken. Daar is nu nauwelijks nog iets van over. Nu de keukenverkopers in het derde...